Podział majątku bywa trudniejszy niż sam rozwód. Dotyczy mieszkania, oszczędności i kredytu, a więc spraw, które realnie przekładają się na życie po rozstaniu. Poniżej wyjaśniam, co wchodzi do majątku wspólnego, jak przebiega podział i dlaczego kredyt hipoteczny wymaga osobnego potraktowania.
Co należy do majątku wspólnego
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje wspólność ustawowa, o ile małżonkowie nie zawarli umowy majątkowej. Do majątku wspólnego wchodzi przede wszystkim to, co zostało nabyte w trakcie małżeństwa przez oboje lub przez jedno z nich.
- wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
- dochody z majątku wspólnego, a także z majątku osobistego każdego z małżonków,
- nieruchomości i ruchomości nabyte w czasie trwania wspólności,
- środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego.
Co pozostaje w majątku osobistym
Poza podziałem zostaje między innymi to, co każdy z małżonków nabył przed zawarciem małżeństwa, przedmioty uzyskane w drodze dziedziczenia lub darowizny — chyba że spadkodawca albo darczyńca postanowił inaczej — przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb, a także odszkodowania za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia.
W praktyce to właśnie granica między majątkiem wspólnym a osobistym bywa źródłem sporu, zwłaszcza gdy mieszkanie kupiono częściowo z pieniędzy sprzed małżeństwa albo z darowizny od rodziców.
Równe udziały i wyjątki od tej zasady
Co do zasady małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, niezależnie od tego, które z nich więcej zarabiało. Z ważnych powodów każde z nich może jednak żądać ustalenia udziałów nierównych, z uwzględnieniem stopnia, w jakim przyczyniło się do powstania majątku. Sąd bierze przy tym pod uwagę także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i w gospodarstwie domowym.
Sama różnica w zarobkach nie wystarczy. Potrzebne są okoliczności wykraczające poza zwykły układ ról w rodzinie, na przykład trwałe uchylanie się jednego z małżonków od pracy czy trwonienie wspólnych środków.
Rozliczenie nakładów i wydatków
Przy podziale rozlicza się nakłady i wydatki poczynione z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków oraz odwrotnie — z majątku osobistego na wspólny. To ta część postępowania, w której największe znaczenie mają dokumenty: akty notarialne, potwierdzenia przelewów, umowy darowizny, faktury za remont.
Umowa czy sąd
Jeżeli byli małżonkowie są zgodni, podziału można dokonać umownie. Gdy w skład majątku wchodzi nieruchomość, umowa wymaga formy aktu notarialnego. Droga umowna jest zwykle szybsza i tańsza.
W razie sporu sprawę rozpoznaje sąd rejonowy właściwy dla miejsca położenia majątku. Opłata od wniosku o podział majątku wspólnego wynosi 1000 zł, a przy zgodnym projekcie podziału — 300 zł. Sąd może dokonać podziału fizycznego, przyznać składniki jednej ze stron z obowiązkiem spłaty na rzecz drugiej albo zarządzić sprzedaż.
Podziału można dokonać również w wyroku rozwodowym, na wniosek jednego z małżonków, jeżeli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu. W praktyce sąd korzysta z tej możliwości wtedy, gdy strony są zgodne co do sposobu podziału.
Mieszkanie z kredytem hipotecznym
To najczęstsze nieporozumienie w tych sprawach. Sąd dzieli majątek, ale nie zmienia stosunku zobowiązaniowego wobec banku. Jeżeli oboje byli małżonkowie są kredytobiorcami, po podziale nadal odpowiadają wobec banku na dotychczasowych zasadach. Zwolnienie jednego z nich z długu wymaga zgody banku i zwykle wiąże się z ponowną oceną zdolności kredytowej tego, kto ma przejąć zobowiązanie.
Dlatego przy nieruchomości obciążonej hipoteką warto równolegle z podziałem prowadzić rozmowy z bankiem, zamiast odkładać je na później.
Kiedy rozpocząć sprawę
Roszczenie o podział majątku wspólnego nie przedawnia się, więc sprawę można wszcząć także po latach od rozwodu. Zwlekanie ma jednak swoją cenę: trudniej odtworzyć dokumenty, rośnie ryzyko sporu o wartość składników, a jedna ze stron może w tym czasie rozporządzić majątkiem.
Pomoc radcy prawnego przy podziale majątku
Pomagam ustalić skład i wartość majątku wspólnego, przygotować wniosek o podział wraz z rozliczeniem nakładów, a także negocjować ugodę, gdy obie strony chcą zakończyć sprawę bez długiego procesu. Reprezentuję klientów przed sądami w Lublinie i w Warszawie.
Pozostałe sprawy rodzinne — rozwód, alimenty oraz władza rodzicielska i kontakty — opisuję na stronie prawo rodzinne Lublin.
Informacje na tej stronie mają charakter ogólny i nie zastępują analizy konkretnej sprawy. Ocena, co wchodzi do majątku wspólnego i jak go podzielić, wymaga zapoznania się z dokumentami, dlatego zachęcam do kontaktu.
Obszar działania
Pomagam też klientom z innych dzielnic i miejscowości
Lublin i okolice
- Alimenty Lublin
- Kancelaria Radcy Prawnego Lublin
- Radca Prawny Dąbrownica
- Radca Prawny Dominów
- Radca Prawny Elizówka
- Radca Prawny Elizówka
- Radca Prawny Kalinówka
- Radca Prawny Kazimierzówka
- Radca Prawny Konopnica
- Radca Prawny Krępno
- Radca Prawny Krężnica Jara
- Radca Prawny Mętów
- Radca Prawny Świdnik
- Radca Prawny Turka
- Radca Prawny Wolka
- Rozwód Lublin
- Władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem Lublin
Warszawa
- Prawo pracy Warszawa Wola
- Radca Prawny Bemowo
- Radca Prawny Białołęka
- Radca Prawny Bielany
- Radca Prawny Mokotów Warszawa
- Radca Prawny Ochota Warszawa
- Radca Prawny Praga Północ Warszawa
- Radca Prawny Praga Południe Warszawa
- Radca Prawny Rembertów Warszawa
- Radca Prawny Śródmieście Warszawa
- Radca Prawny Targówek Warszawa
- Radca Prawny Ursus Warszawa
- Radca Prawny Ursynów Warszawa
- Radca Prawny Warszawa
- Radca Prawny Wawer Warszawa
- Radca Prawny Wilanów Warszawa
- Radca Prawny Wola Warszawa
- Radca Prawny Żoliborz Warszawa
Masz sprawę w Lublinie lub okolicy?
Omówmy ją na konsultacji.
Spotkanie w biurze przy ul. Chopina 41/2 albo rozmowa online. Na pierwszej konsultacji ustalamy, co w Twojej sprawie da się zrobić i ile to potrwa.