Mobbing w miejscu pracy – czym jest to zjawisko

W dzisiejszym zglobalizowanym i zróżnicowanym środowisku pracy, pojęcie mobbingu stało się coraz bardziej powszechne. Mobbing to forma przemocy psychicznej, która występuje w miejscu pracy i może znacząco wpłynąć na zdrowie psychiczne i fizyczne pracowników.

W niniejszym artykule przyjrzymy się definicji mobbingu, jakie przesłanki muszą być spełnione aby można było mówić o mobbingu w miejscu pracy, jakie prawa przysługują pracownikom dotkniętym mobbingiem oraz jak udowodnić mobbing.

Definicja mobbingu

Mobbing został zdefiniowany w art. 94³ § 2 Kodeksu pracy. Polega na uporczywym i długotrwałym zachowaniu (działania lub zaniechania). Cechą mobbingu, która odróżnia go od dyskryminacji, jest więc ciągłość, długotrwałość i uporczywość negatywnego oddziaływania mobbera na pracownika, co wyłącza jednocześnie zachowanie jednorazowe i incydentalne. Naganne zachowania przy mobbingu muszą odbić się negatywnie na psychice ofiary, a takie założenie wymaga zwielokrotnienia i długości działania. Co ważne ustawowe przesłanki mobbingu muszą być spełnione łącznie.  

Sprawcą mobbingu może być zarówno pracodawca, jak i osoby zarządzające w jego imieniu zakładem pracy, przełożeni pracownika lub inni pracownicy. Ochroną natomiast z art.  94³ § 2 Kodeksu pracy objęci są pracownicy, niezależnie od pełnionej funkcji czy zajmowanego stanowiska u pracodawcy.

Sąd Najwyższy w wyroku z 17 stycznia 2007r. sygn. akt I PK 176/06 wskazał, że długotrwałość nękania lub zastraszania pracownika w rozumieniu art. 94³ § 2 Kodeksu pracy musi być rozpatrywana w sposób zindywidualizowany. Oznacza to, że nie jest możliwe „sztywne” wskazanie minimalnego okresu niezbędnego do zaistnienia mobbingu.

Zachowania mobbingowe mogą polegać na ciągłym przerywaniu wypowiedzi, reagowaniu krzykiem, ciągłym krytykowaniu i upominaniu, upokarzaniu, stosowaniu pogróżek, unikaniu rozmów, niedopuszczaniu do głosu, ośmieszaniu, ograniczeniu możliwości wyrażania własnego zdania, uniemożliwieniu komunikacji z innymi, powierzaniu prac poniżej kwalifikacji i uwłaczających, odsunięciu od odpowiedzialnych i złożonych zadań i wiele innych.

Skutki mobbingu

Mobbing ma poważne skutki zarówno dla ofiary, jak i dla samej organizacji. Ofiary mobbingu mogą doświadczać problemów zdrowotnych, takich jak stres, depresja, lęki, a nawet myśli samobójcze. Ich wydajność w pracy może znacznie spadać, co wpływa na efektywność całego zespołu. Organizacje natomiast mogą cierpieć z powodu wysokiego poziomu absencji pracowników, spadku zaangażowania i reputacji.

Co przysługuje pracownikom wobec których stosowano mobbing

–prawo do zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę od pracodawcy,

-prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Jak udowodnić mobbing

Dowody uznawane przez Sąd to m.in.:

-korespondencja z poczty elektronicznej,

-wiadomości smsy,

-notatki sporządzone przez pracownika,

-zwolnienia L4 brane przez pracownika,

-zeznania świadków.

Podsumowując mobbing stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia psychicznego pracowników oraz dla efektywności organizacji. Jest to forma przemocy psychicznej, która ma negatywne skutki zarówno dla jednostek, jak i dla społeczności pracowniczych. Walka z mobbingiem wymaga współdziałania zarówno pracowników, jak i pracodawców, a także skutecznego systemu ochrony prawnej, który stawia czoła temu problemowi i zapewnia odpowiednie sankcje dla sprawców.